آیین گرامیداشت “روز ملی مرتع و مرتعداری» در منطقه حفاظتشده پرور سمنان، فراتر از یک مراسم تشریفاتی، به صحنهای برای بازتعریف سرنوشتساز رابطه انسان، دام و طبیعت تبدیل شد. حضور چهرههای کلیدی وزارت جهادکشاورزی، سازمان منابع طبیعی، سازمان امور عشایر ایران، استاندار سمنان و نماینده ولیفقیه در استان، نشاندهندهی اهمیت راهبردی این موضوع در سطح ملی بود. اما آنچه این مراسم را متمایز کرد، تبیین صریح مطالبات عشایر و هشدارهای جدی دربارهی آیندهی مراتع ایران بود.
در این مراسم که با حضور معاون وزیر و رئیس سازمان منابع طبیعی کشور، رئیس سازمان امور عشایر ایران، استاندار سمنان و مدیران کل ادارات تابعه وزارت جهادکشاورزی برگزار شد، بر نقش راهبردی جوامع محلی در «امنیت غذایی» کشور تأکید ویژهای شد.
به گزارش خبرنگار ما “محمدجواد کولیوند، استاندار سمنان، با رویکردی کاملاً میدانی و عملیاتی، تعهد داد که استان از هیچ ظرفیتی برای رفع مشکلات عشایر دریغ نخواهد کرد. وی با اشاره به اینکه عشایر سمنان از اقشار پرتلاش و مولد هستند، تصریح کرد: «هر مسئلهای که در چارچوب اختیارات استان قابل حل باشد، با جدیت پیگیری میشود و در مواردی که نیازمند پیگیریهای فراتر است، مدیریت استان تمام توان خود را به کار خواهد گرفت.
کولیوند افزود: مجموعه مدیریت استان خود را موظف به پیگیری مستمر مطالبات مردم میداند و در مسیر رفع مشکلات، با تمام توان در کنار عشایر خواهد بود.
هشدار مرگبار؛ پایاننامهی حذف کوچ
اما درخشش اصلی این مراسم، سخنان “جهانبخش میرزاوند رئیس سازمان امور عشایر ایران بود که نگاهی انتقادی و علمی به مدیریت منابع طبیعی داشت. او با هشدار نسبت به نگاههای صرفاً اداری، تأکید کرد که مرتع با بخشنامه زنده نمیماند، بلکه با دانش بومی و فرهنگ کوچ نفس میکشد.
میرزاوند در تشریح این دیدگاه گفت:
فلسفه کوچ جابهجایی فصلی دامها، فرصت بازسازی و تجدید پوشش گیاهی را به طبیعت میدهد. حذف این سنت، منجر به فرسایش خاک و مرگ تدریجی مراتع خواهد شد.
وی با بیان اینکه عشایر با تجربهای چندصدساله، بذر گیاهان برتر را از طریق حرکت دام پخش میکنند؛ روشی که هیچ فناوری مدرنی نمیتواند جایگزین آن شود، گفت: عشایر نخستین خط دفاعی در برابر آتشسوزیهای طبیعی هستند و حضور دائمی آنها در عرصههای طبیعی، قدرتی فراتر از هر سامانه نظارتی دارد.
میرزاوند در پایان با اشاره به تأکیدات رهبر انقلاب بر اهمیت خاک، عشایر را نماد عملی «اقتصاد مقاومتی» و کلید کاهش وابستگی به واردات گوشت قرمز معرفی کرد و خواستار توسعه فناوریهای دانشبنیان در حوزه دامداری شد تا هم سختی زندگی عشایر کاهش یابد و هم بهرهوری افزایش پیدا کند.
این مراسم در سمنان نشان داد که حفاظت از مراتع ایران، نه با دستورالعملهای خشک اداری، بلکه با تکیه بر دانش بومی و حمایت عملیاتی از عشایر امکان پذیر است.
در پایان این آیین، مسئولان با غرس نهال، میثاق خود را با طبیعت و عشایر تجدید کردند، همچنین اعلام شد که سازمان امور عشایر حتی از بودجه محدود خود نیز برای حمایت از عشایر دارای «طرح مرتعداری» استفاده خواهد کرد.