در روزگاری که جامعه با سیلی از اخبار، تحلیلها و روایتهای گوناگون روبهروست و فضای مجازی، مرزهای تولید و انتشار محتوا را دگرگون کردهاند، پدیدهای با عنوان «انسانرسانه» بیش از گذشته خودنمایی میکند. افرادی که گاه به پشتوانه سابقه فعالیت رسانهای، گاه با تکیه بر استعداد فردی در حوزه بلاگری و گاه با بهرهگیری از توانایی جلب توجه و اقناع مخاطب، وارد میدان اطلاعرسانی میشوند و خود را بهعنوان مرجعی مستقل برای انتشار اخبار معرفی میکنند.
واقعیت آن است که بخش قابلتوجهی از مخاطبان، بهویژه در فضای شبکههای اجتماعی، به محتوای تولیدشده از سوی چهرههای شناختهشده و بلاگرها توجه نشان میدهند. برخی با استفاده از شگردهای تولید محتوا، بهرهگیری از جذابیتهای جنسیتی، بصری، ایجاد هیجان یا حتی فعالیت در صفحات اجارهای، برای مدتی به چهرههایی پرمخاطب تبدیل میشوند. بااینحال موقتی و جایگزین پذیر است. با ظهور فردی تازه، شیوهای متفاوت در تولید محتوا یا تغییر ذائقه مخاطبان، بهتدریج از صحنه کنار رفتهاند.
مسئله از جایی آغاز میشود که محبوبیت مقطعی با مرجعیت رسانهای اشتباه گرفته میشود و تعداد دنبالکنندگان، میزان بازدید یا استقبال هیجانی مخاطبان، جایگزین معیارهایی همچون صحت اطلاعات و پایبندی به اصول اخلاق رسانهای میشود.
آنچه یک رسانه را از انسان رسانه متمایز میکند، عملکرد حرفهای، ساختار سازمانی و تحریریه، دقت در انتشار اطلاعات و مسئولیت آن در برابر افکار عمومی است نه نام و چهره آشنای شخصی که ممکن است روزی از یادها برود.
چرا برخی افراد توانمند، بهجای فعالیت در چارچوب رسانهای مشخص یا همکاری با مجموعههای حرفهای، ترجیح میدهند تمام هویت رسانهای خود را بر محور نام و چهره شخصیشان بنا کنند؟
گاهی میل به دیدهشدن، گاهی نپذیرفتن محدودیتها و استانداردهای حرفهای، تشویق اطرافیان و تصور برخورداری از ظرفیتی فراتر از چارچوبهای موجود، افراد را به این مسیر سوق میدهد. خطر زمانی جدی میشود که فرد از هویت حرفهای پایدار خود جدا شده و تمام سرمایه خود را بر دیدهشدن شخصی و جلب توجه متمرکز کند.
ممکن است جذابیت چهره، جنسیت، شیوه بیان، حاشیهسازی یا نوع نگاه فرد به مسائل، بیش از کیفیت و ارزش محتوای تولیدشده در دیدهشدن او نقش داشته باشد. این عوامل شاید در کوتاهمدت مخاطب جذب کنند ولی پایدار نیست.
در نهایت، آنچه انسان را به یک مرجع رسانهای تبدیل میکند، تعداد دنبالکنندگان و حجم هیاهوی پیرامون او نیست؛ بلکه میزان اعتمادی است که میتواند در گذر زمان به دست آورد و حفظ کند.
