مدیرکل تبلیغات اسلامی استان سمنان از برگزاری نمایشگاه عکس و روایت «ماه بی‌قرینه» با محوریت معرفی و مستندسازی ۱۳ آیین سنتی عزاداری شهرستان شاهرود خبر داد؛ رویدادی که با انتخاب ۱۸۹ عکس از میان حدود هفت هزار اثر ارسالی، تلاشی برای حفظ میراث معنوی و انتقال سنت‌های بومی به نسل جوان به شمار می‌رود.
به گزارش خبرنگار ندای شاهوار جوان، حجت‌الاسلام علیرضا قنبری در نشست خبری معرفی رویداد «ماه بی‌قرینه» که در سالن جلسات اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان سمنان در شاهرود برگزار شد، با تأکید بر جایگاه آیین‌های عزاداری در هویت فرهنگی و اجتماعی مردم اظهار کرد: آیین‌ها و رسوم سنتی عزاداری، بخشی از حافظه جمعی جامعه و زبان نمادین ارادت مردم به اهل‌بیت(ع) هستند که ثبت و معرفی صحیح آن‌ها می‌تواند زمینه انتقال میراث معنوی به نسل‌های آینده را فراهم کند.
وی با اشاره به ثبت ملی ۳۲ آیین سنتی عزاداری در استان سمنان افزود: رویداد «ماه بی‌قرینه» با هدف معرفی ۱۳ آیین عزاداری شهرستان شاهرود و بررسی پیوست‌های تاریخی، فرهنگی، قومی و اجتماعی این سنت‌ها برنامه‌ریزی شده است؛ رویدادی که برای نخستین بار به‌صورت متمرکز به ثبت و معرفی تصویری و روایی این آیین‌ها در شهرستان می‌پردازد.
۷ هزار عکس در مسیر مستندسازی آیین‌های عزاداری
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان سمنان با اشاره به روند اجرای این رویداد گفت: در مجموع حدود هفت هزار عکس به دبیرخانه ارسال شد که پس از طی دو مرحله داوری، ۱۸۹ اثر برای نمایش در نمایشگاه انتخاب شدند.
قنبری با بیان اینکه ۱۱ عکاس شاهرودی در پژوهش و تصویربرداری از ۱۳ آیین سنتی عزاداری مشارکت داشته‌اند، تصریح کرد: «ماه بی‌قرینه» صرفاً یک نمایشگاه عکاسی نیست، بلکه تلاش دارد آیین‌های عزاداری را از منظر تاریخ، فرهنگ، تنوع قومی و پیوندهای اجتماعی نیز بررسی کند.
وی افزود: برنامه‌ریزی برای انتشار کتاب و مجله با موضوع آیین‌های عزاداری شاهرود در دستور کار قرار دارد تا مستندات گردآوری‌شده در قالب‌های مختلف حفظ و در دسترس علاقه‌مندان قرار گیرد.
از نخل باغزندان تا طوق‌بندان دسته یا عباس(ع)
قنبری با اشاره به تنوع آیین‌های عزاداری شهرستان شاهرود اظهار کرد: پوش تکیه بازار، نذر نان و ماست، شمع‌افروزان تاسوعا، منبرخانه و عماری، دسته‌بندی اسد، نخل باغزندان، ذوالجناح، طوق‌بندان دسته یا عباس(ع) و نخل یازدهم، از جمله آیین‌هایی هستند که جلوه‌هایی از فرهنگ و سنت‌های عزاداری مردم این منطقه را به نمایش می‌گذارند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان سمنان، نمادمحوری، جلوه‌های بصری و روایت‌های محلی را از ویژگی‌های مهم آیین‌های عزاداری دانست و افزود: ثبت و معرفی این ویژگی‌ها، علاوه بر شناخت دقیق‌تر فرهنگ بومی، به حفظ میراث ناملموس منطقه کمک می‌کند.
آیین‌هایی که نسل‌ها را کنار هم نگه می‌دارند
قنبری در تشریح اهمیت اجتماعی آیین نخل شاهرود به خاطره‌ای از گفت‌وگو با یکی از حاضران اشاره کرد که حضور خود در کنار نخل را ادامه راه پدر و پدربزرگش می‌دانست و امید داشت فرزندش نیز این مسیر را ادامه دهد.
وی این روایت را نشانه پیوند چند نسل از خانواده‌ها در کنار یک نماد آیینی دانست و خاطرنشان کرد: چنین پیوندهایی، نخل را از یک نماد صرفاً مذهبی فراتر می‌برد و آن را به کانونی برای همگرایی، تعلق محله‌ای و همبستگی اجتماعی تبدیل می‌کند.
وی ابراز امیدواری کرد اقشار مختلف مردم این نمایشگاه فرصتی برای بازخوانی سنت‌های عزاداری، آشنایی با جلوه‌های کمتر شناخته‌شده فرهنگ بومی و مشاهده روایت تصویری آیین‌هایی است که در طول نسل‌ها، بخشی از هویت مذهبی، فرهنگی و اجتماعی مردم شاهرود را شکل داده‌اند و پاسداشت آن‌ها، گامی مؤثر در حفظ میراث معنوی منطقه و انتقال آن به نسل‌های آینده به شمار می‌رود.
برگزاری نمایشگاه عکس و روایت «ماه بی‌قرینه» در گالری سیب اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شاهرود از دوم تا پنجم آبان ۱۴۰۵ فرصتی برای آشنایی با ظرفیت‌های آیینی این شهرستان، بازخوانی سنت‌های عزاداری و ثبت جلوه‌هایی از میراث فرهنگی و اجتماعی مردم منطقه فراهم می‌کند.