سیدمحمد ظمانی، کارشناس ارشد مدیریت دولتی (تحول )
بیش از یک دهه از زمانی میگذرد که شاهرود عنوان فرمانداری ویژهرا به خود گرفت؛ عنوانی که قرار بود فراتر از یک تغییر نام، جایگاه این شهرستان را در ساختار مدیریتی استان ارتقا دهد.
اما اکنون، پس از گذشت سالها، همچنان این پرسش اساسی پابرجاست: فرمانداری ویژه شاهرود در عمل چه تفاوتی با یک فرمانداری معمولی دارد؟ مطالبه مردم شاهرود از ابتدا روشن بوده است؛ اگر قرار است فرماندار این شهرستان فرماندار ویژه باشد، این جایگاه باید در سطح تصمیمگیریهای استان نیز نمود واقعی داشته باشد. حضور متناسب با جایگاه معاون استاندار در جلساتی همچون شورای اداری استان، شورای برنامهریزی و توسعه و شورای تأمین استان، حداقل انتظاری است که میتواند مفهوم ویژه بودن را از یک عنوان اداری به یک جایگاه اثرگذار تبدیل کند.
واقعیت این است که در سالهای گذشته، فرمانداران شاهرود عمدتاً عنوان فرماندار ویژه را بر دوش داشتهاند، اما بخش مهمی از افکار عمومی تفاوت محسوسی میان اختیارات آنان و یک فرماندار عادی احساس نکرده است. اگر قرار باشد اختیارات همان باشد و جایگاه در تصمیمگیریهای کلان استان نیز تفاوتی نداشته باشد، این سؤال مطرح میشود که فلسفه ایجاد فرمانداری ویژه چه بوده است؟ اکنون محمدحسن آصفری، فرماندار فعلی شاهرود، با طرح موضوع استعفا، بار دیگر این مطالبه قدیمی را به صدر اخبار آورده است. فارغ از اینکه درباره نحوه پیگیری این موضوع چه نقدهایی مطرح باشد، نمیتوان اصل مطالبه را نادیده گرفت.
اتفاقاً همینجا باید میان شخص فرماندار و مطالبه تاریخی شاهرود تفکیک قائل شد. هرچند که آصفری فرمانداری با سبقه سیاسی سطح بالا طبق قولی که به مردم داده و طبق اختیاری که از استاندار اخذ کرده قرارش بر فرماندار فرمان بردار نبوده و توانایی خود در رایزنی سطح بالا را در برنامه کاری داشته است. حال که احتمالا این موضوع به مذاق استان نشینان خوش نیامده است. در سوی دیگر، محمدجواد کولیوند استاندار سمنان، تأکید کرده که اختیارات موجود در حوزه استانداری بهصورت کامل و شفاف به فرمانداران استان واگذار شده است و آصفری اختیاراتی فراتر از سطح اختیار استانداری می خواهد. همچنین درباره عنوان حکم آصفری نیز توضیحاتی ارائه شده و عنوان شده که حکم وی پس از صدور اولیه، با عنوان فرماندار ویژه شاهرود از سوی وزارت کشور ابلاغ شده است.
اما پرسش اصلی همچنان باقی است: آیا اختیار زمانی معنا پیدا نمیکند که در ساختار تصمیمگیری نیز جایگاه متناسب با آن وجود داشته باشد؟ اگر فرماندار ویژه شاهرود اختیار دارد، باید این اختیار در میدان عمل دیده شود؛ در تخصیص منابع، پیگیری پروژههای کلان، حضور در جلسات مهم استانی و دفاع مستقیم از منافع شهرستان. از سوی دیگر، اگر اختیارات فرمانداران استان یکسان است، باید برای افکار عمومی توضیح داده شود که تفاوت فرمانداری ویژه با سایر فرمانداریها دقیقاً در چیست؟ اکنون توپ در زمین استانداری سمنان است. انتظار میرود استاندار، فارغ از حواشی اخیر، یکبار برای همیشه تکلیف این مطالبه قدیمی را روشن کند. شاهرود بیش از یک عنوان تشریفاتی، به یک جایگاه واقعی در تصمیمگیریهای استان نیاز دارد.