کشاورزی امروز بیش از هر زمان دیگری با تصمیمهای متناقض، قیمتگذاری غیرواقعی، تأخیر در پرداخت مطالبات، مشکلات بیمه و افزایش هزینههای تولید روبهروست؛ مسائلی که اگر برای آنها چارهای اندیشیده نشود، تنها درآمد یک کشاورز را کاهش نمیدهد، بلکه معیشت هزاران خانواده و آینده تولید را تهدید میکند.
کشاورز نمیتواند هزینه تصمیمهایی را بپردازد که در فرآیند آنها نقشی نداشته است. وقتی قیمت محصول با هزینه واقعی تولید همخوانی ندارد یا مطالبات با تأخیر پرداخت میشود، زیان مستقیماً متوجه تولیدکنندهای میشود که سرمایه و زمان خود را برای تأمین غذای جامعه گذاشته است.
اصل ۴۳ قانون اساسی نیز بر تأمین نیازهای اساسی، جلوگیری از اضرار به غیر و افزایش تولیدات کشاورزی تأکید دارد. بنابراین انتظار جامعه کشاورزی روشن است: هزینه واقعی تولید دیده شود، حق تولیدکننده بهموقع پرداخت شود و در برابر خسارتهای واردشده، پاسخ روشن و قانونی ارائه شود.
در این میان، مسئولیت تنها متوجه دستگاههای اجرایی نیست. منتخبین صنفی نیز امانتدار کشاورزان هستند. نماینده صنفی باید مطالبات را با عدد، سند و گزارش کارشناسی دنبال کند، نتیجه جلسات و وعدههای مسئولان را به کشاورزان اعلام کند و در صورت بیپاسخ ماندن مطالبات، از ظرفیتهای قانونی استفاده کند.
نمایندگی صنفی زمانی معنا پیدا میکند که کشاورز بداند مطالبهاش چه زمانی مطرح شده، چه مسئولی باید پاسخ دهد و نتیجه پیگیری چه بوده است. نمایندگی صنفی، امانت است؛ نه امتیاز.
از سوی دیگر، خود کشاورزان نیز باید مطالباتشان را مستند کنند. ثبت هزینههای تولید، نگهداری فاکتورها و قراردادها و مستندسازی خسارتها، امکان پیگیری حقوق آنان را افزایش میدهد. مطالبهای که سند و عدد داشته باشد، امکان پیگیری و پاسخخواهی بیشتری دارد.
کشاورزی فقط یک فعالیت اقتصادی نیست؛ با اشتغال، معیشت روستایی و امنیت غذایی جامعه ارتباط مستقیم دارد. اگر تولیدکننده نتواند هزینه واقعی تولید را جبران کند، ادامه این مسیر برای او دشوار خواهد شد.
مطالبه امروز کشاورزان پیچیده نیست: قیمت عادلانه، پرداخت بهموقع، بیمه کارآمد، نهاده کافی، بازار شفاف و مسئول پاسخگو.
دیگر زمان وعدههای تکراری گذشته است. مطالبه کشاورز باید از جلسه و سخنرانی عبور کند و به تصمیم مشخص، زمانبندی روشن و نتیجه قابل گزارش برسد. مسئولان باید پاسخگوی تصمیمهای خود باشند و منتخبین صنفی نیز باید در برابر کسانی که به آنها اعتماد کردهاند، گزارش عملکرد بدهند.
کشاورز برای ادامه تولید، به وعده نیاز ندارد؛ به تصمیم درست و اقدام بهموقع نیاز دارد.
